Црнила 005 – Војдан Чернодрински

Во аромата од тутунот се помеша гужвата од гостинот и темнината од ноќтта. Тутунот е исконот на напатените ми сограѓани, гостинот е паталникот на сродната ни душа, а темнината ни е друшка и повез на одродената ни радост.Тие во едно, иако можеби чудно се мојот град тие се ние, тие сум јас.

Гостинот уште се и: умните филозофи кои еднаш во годината се сеќаваат на мојот град, а на еден од нив дури и како во шега му текна дека: – “Во Прилеп, говедарите се филозофи, а филозофите говедари” – на што ние слатко се насмеавме и подзамсливме.

Излегуваќи од филмот наречен животна драма, нешто ми ги помилува ушите и ме натера на радост. Себично се препуштив… Со звук од искрена блискост – Фолтин ја понесе и ја пренесе непосредната искреност својствена само на вонвременските и вонгенерациските музичари или својствена само на Фолтин. Нивниот уличен перформанс, збогатен со илјадната публика, мирисот на росните липи, скромниот огномет, искрените думи од Кирил Ристески ( јас си го викам Прилепски ) и надокрај наградите за животно дело на: Ленче  (Иванова) Делова и Бранко Ставрев беа само пупка од која треба да се роди цветот на годинешниов Војдан Чернодрински во Прилеп.

И пропупи пупката, како што и запупи…

– “Црнила 005”.

Намерно или не, Унковски не потсети на нашиот континуитет – на нашата немоќ, дефетизам и себенегизам. Преку ИванеЕЕЕЕЕЕЕ и другарите ја претстави димензијата на времето и неговиот пат:

– “Одот на времето го мерат куршумите што влегуваат и излегуваат од шаржерот”.

Во тој ‘од, ИванеЕЕЕЕ и другарите беа куршумите и како што е редот, тоа и ги сотре, но за жал ја сотра и Македонија, се сотревме самите.

Актерите: Николина Кујача (го доведе  својот сензибилитет до работ на болка што ја почувствував дури на 17 ред стол 5, второ место десно), Тони Михајловски (за кој не сум сигурен дали го мразам или е најсилниот жив актер во Македонија, а тоа во претставата и го покажа), Јовица Михајловски,  и другите,ја издржаа својата големина и  креативноста на Унко, помогната од фантазијата на Мета Хочевар.

На крајот, подразбуден од аплаузот на говедарите и филозофите, зашто два часа бев подзинат од впечатокот, си реков како што вели и Војдан Чернодрински во Македонска крвава свадба:

– “Ах! … Сон беше, али навистина?(…) Ах, сон требит да беше! (…) Саглам сон требит да е бил…”

И по Тито и пред него… го кркаме стапот

На конгресите на КПЈ, Тито, кога некоја од дискусиите од тогашните делегати не му  била по ќеиф, излегувал така шармантен или страшен, кој како сака нека си го тумачи и кратко и јасно реплицирал: ” он не се слаже са сопственим мишљењем”.

Контра реплика немало, а и да имало никој не е сведок на тоа. Паметен бил стариот…

Мене ме интересира: дали сега може да се најде курназ кој истата реплика би им ја кажал на нашиве квазиморони… или пак хероите умреа во партизанското?

И ме интересира: зошто немаме вземно помагање, како што имале Мирко и Славко (“Мирко пази метак”! … уххх..Хвала Славко”)?

Зошто сите сме на страната на “германците” или се правиме “енглези”?…

…Ако ме разумеш ти мене?

Војдан Чернодрински – гласот на народот

Деновиве, на пеколниве горештини кои некогаш се нарекуваа пролет, а денес  само календарски се идентификуваат со пролетта, зашто наликуваат на афричко лето, освен топлотен ме потресе уште еден ШОК. Македонскиот Театарски Фестивал “Војдан Чернодрински” во Прилеп е истовремено со предизборната кампања за парламентарните избори.

Еве зошто тоа е шок…

Единстевена, пред сé медиумски и  донекаде финансиски на ниво на држава, покриена манифестација во Прилеп é Македонскиот Театарски Фестивал “Војдан Чернодрински”, кој секоја година, иако е четириесет и приви по ред, ги преживува повторно и повторно ембрионалните болки,

Во целата таа шарада, која се влечка со години,.за тоа: дали фестивалот треба да се одржува во Прилеп или во друг град, кој треба да ги селектира претставите, како да се делат наградите, кој е во жири комисијата, кој да го отвора фестивалот, дали говорот треба да го напиши БУКАРО или ВЕНКО, дали на Кирил Ристески (симнувам капа, зашто ако не е тој, нема ни фестивал) да му ја пораснеме косата и мустаќите за да ни личи на Крали Марко и уште повеќе да си го сакаме и такви се нешта и… ништа.

За да не го нарушат впечатокот од предходните години или за да не ни останат покуси, годинава удрија и на нас гледачите.

Како?

Нас, ни криви ни должни, неспособноста на организаторите ќе не чини по цена двапати поголема од таа во предходните години. Имено: една влезница за претстава која се натпреварува во официјална конкуренција и која лани чинеше 50 ден. годинава е 100 ден, а за претставите кои се “офф програма” влезницата е  50 ден. а лани беа бесплатни.

Ако тоа е цената за на нашите актери да им се зголеми двојно хонорарот, тогаш: пеки, пардон, се извињавам ,… но знаеќи дека тоа нема благе везе со нив, туку со неспособноста на  предизборната лакрдија и пазарења, препукувања, префрлања на топката од градоначалник на министер и обратно, за надокрај онака исшутена од шутурање и игнорантски тврда се удоми на главата те. на Нас (недолжната публика), е тогаш боли.

А театарот живее за публиката, актерите живеат за (од) публиката, градот Прилеп живее (културно) од (за) Театарскиот Фестивал … Ајде да речеме дека тоа со цената боли по џеб, ама  нема везе, но, ако им е целта да не задржат на плоштадите наместо на претставите, е тогаш се заебале!

Нивната улична претстава која се вика: “Тран.. тран.. дотран(чена)зициска бајка” ни е веќе гледана (абе барем актерите да ги сменеле или сценографијата), на репертоарот е през целата десетолетка и повеќе и сакале – нејќеле ја знаеме до последна реплика,

Значи ветва е, гледана ни é и не ја сакаме… МАРШ!!!

Ние сакаме театар, а не поли(пропилен)тичари.и разни синтетички влакна и ткаенини со кои се китат сцените на нивната дрвено – метална ујдурма и пивтиеста бљува(ч)ница, наречена политичка кампања.

Но ако… нека тераат, но нека не не мешаат Нас… барем годинава нека не одминат.

Нека не остават да си се потиме во неклиматизираната сала на Домот на Културата Марко Цепенков, нека не остават натрупени еден на друг од гужва и онака на раат да ја впиваме влагата на руинираниот театар кој го носи името на Театарскиот Фестивал, нека немаат испечатено брошури и плакати за Фестивалот на два дена пред почетокот, нека младата вистинската публика, виси по ходниците и скалите од салите, а дебелите мевловци кои добиваат билети по партиска заслуга и кои се тука само за да бидат видени – нека мешетарат на првите редови со вклучени мобилки, нека вклучуваат претстави по *Рамковна застапеност*… ако бе, ако.

Единствено што бараме Ние е: само една година, а за наредната… наредната ќе преговараме повторно, ако дотогаш не се доистребиме, вие од пеколна  амбиција , а Ние од анемична индолентност.

КУЛТУРНО ве МОЛИМЕ!!!

Исклучетене годинава од вашите предизборни галами, зашто само така ќе не оставите на раат да ги поминеме деновите од втори до деветти јуни, колку што трae Фестивалот Војдан Чернодрински во Прилеп.

Ако не… културно ви порачуваме  Е…… МАТЕР….

за официјалната страна на фестивалот тука

( За текот на фестивалот ќе следат дневни продолженија и блогерски критики со истиот наслов -Фестивалот почнува в петок 02-06 2006г. ).

Кома

Слушаше гласови како промаја:

-“350… еееј, за 350 заебани денари”!

-“Доттука стаса”!?

Имаше завршено средно мизерно пред петнаесетина години.

Денес од сопствената незадоволност, падна во бесознание.

Во бунилото маката му се омачи и му роди 350 гладни маки. Маките му се виде дека се 350 денари, уствари сé му се гледаше 350 ден.

Сега имаше 350 ден. а уште толку му недостасуваа…

А бесознанието беше КОМАТОЗНО.

Го викаа Задрогаз, а тој се јавуваше и на КОњУУУ!!!…

Кај нас в маало го викаа Којно Задрогаз. Тој често беше на корзо, а корзо ја викаа улицата што беше забранета со тркалезен знак на кој пишеше “забрането за возила од 19 до 23 часот”. То Задрогаз му останало од на чупе (демек од мал или ко копиљ како шо викате вие ), ко се задираше со големите коњи, кои го тераа да ги ѕивка кобилите шо се шетаа по то корзото. Тој ѕивнија таа насмејмусе, ѕив-насмејс… ѕив-кикот и се така дур не почна гривата да му густи. По неко време и знакот за забрана го извадија и корзото се премести в чаршија, а  тој си остана истиот, ама не баш.

И му згусти гривата – ами како, а Задрогаз си тераше по старо…

Сега одеше вака: тој ѕивнија таа влепимуја, тој тргнисе таа с’ржи, опцујго, забегај, подиспулимусе и врати му со она: – “бреееј копач бе, сељачиште”.

Се замисли…

Рало нема никогаш тргано иако сељак, па нема од каде да бил копач… туку му текна дека и то кобилите не се цвејча за мирисајне. Последното шо му текна, а што уште го немам напишано… го закопа.

Му текна на гревчето дека ПОРАСНАЛ.

Годините ги имаше, а умот?… е умот земал да се влечка и останал неколку години позади.

Сî му идеше на ум да ѕивни нешто, ама со годинчината и шамарите го болеа, па брзо се предомислуваше.

“Нема бегање, треба да пораснам комплетно” – констатира тажно Задрогаз.

Проблемот беше што годините и умот одеа во ист временски континиум, но со различна брзина и што е најлошо, апстрактни беа мајчините. Не беше да ги ватиш со влечење да ги доближиш, туку наука си бараа пустињето, формули.

Абе… педерска работа, шо да ти кажувам.

Наоколу сите беа туби, немаше на кого да се потпре за совет. Еднаш во животот му требаше помош, а тој нема никој…

“Мама и тато беа задоволни од тоа што ги одржуваше во живот, дада и бато немав, учителката ме сакаше, но таа предаваше мајчин јазик и згора на тоа не реагирав на нејзините (…хм…) сигнали – значи и таа отпаѓа, професорот по фискултура мразеше ѕивкачи зашто му правеа конкуренција, а и кој го ебе, ебаго старо ѕивкало и шо кој кур че ми é и да не се мразевме – обичен коркач кој физиката ја мислеше печатна грешка од физичко” – се пребројуваше така  Задрогаз, ама никако да најде вистински избор.

“Како баш за физика е врзан проблемов маме му ебем, а тоа учев само од петто до осмо и толку, кој ќе ти памти формули дваесетина години” – се мислеше Задрогаз.

На Задрогаз му требаше физичар, а не коркач, ако беше за коркач Тој си беше доволен.

Реши.

Ако сака да го надмини проблемот  мора  да научи физика.

На полиците од работната соба тежеа дебели книги. Башка од умот и во растот не беше пораснал – примети самиот, па собра еден стол од кујна за да ја достаса книгата која мислеше дека е вистинската.

Се качи. Ја зеде, ја забриша правта  и се симна задоволен.

Листаше заинтересирано. Енциклопедијата беше стара и мудра, но недоволно за да ја реши маката на Задрогаз. Немаше формули старудијата, историска и географска беше. Набрзина ги прегледа преостанатите книги. Висеа таму  некој: “Мрља, Анти-нешто, Мрковски, Ала-нешто, Дерида, Набоков, Буковски и други, но ништо, ни приближно не најде од тоа што бараше. Бараше ФОРМУЛИ, бараше спас!

Седна очаен… Годините го газеа умот. Времето ги тераше годините, а  умот едвај ги гледаше, му бегаа… Губеше. Умот ги мразеше годините.

Се нафрли гладен.

Го зеде Анти- ски и го прочита во една ноќ. Му се нафрли на Коља, Чарлс, Бранко,… ги зареди сите и потроши бааѓи време. И онака губеше, а овие му се видоа сродни душички – сродни зашто и тие губеа. Единствената разлика беше што тие губеа намерно.

Подзастана.

Дотогаш немаше прочитано ниту една таква книга. Тие станаа негова засит, но тој немаше време за хранење. Неговиот ум насушно имаше потреба од чиста мисла, а тој си дава автоголо во последна минута – иронија до немајкаде… а згора на тоа и многу глупа потреба имаше:

“Формули че ми учел, физичар че ми бил… Абе да му ја закачиш една…  туку ајде, нека тера, сиромаштија“ – си се тешеше самиот.

Се изгуби помеѓу годините и умот. Растојанието меѓу нив беше небаре ластик, а тој бараше формула, односно бараше три формули: едната беше за застанување на годините, другата за достасување на умот, а третата за симбиум на предходните две во континуитет.

Само ваков – комиран, можеше да го тера текот на мислата линеарно.

Штета!

Баш штета што почнуваше да се освестува зашто можеби како што затера со книгите и без формули ќе го решеше дисконтинуитетот.

Што ќе му вредеше тоа, кога одкомиран пак ќе му недостасуваа 350 денари.

Се освести на истото место каде што падна.

Си најде новчаница од 500 ден. Му ја оставиле новчаницата наземи (како што им оставаа паре за да не плачат, на децата што ќе паднат)

Задрогаз се крена, сега имаше и повеќе од 700 ден. колку што чини кабелскиот интернет (интернетот кој ги знаеше сите формули), но се премисли и… Доброволно падна во длабока кома.

Тука формулите немаа никакво значење, тука сега му беа новите пријатели: Чарлс, Владимир и останатите…

Тука не му требаа мајчините 350 денари.

Ексхумација од нехумана природа

Неговиот череп ги задоволуваше неговите потреби, а тоа беа тие, тоа беше тој: “SS”- овец, тиран од Аушвиц.
Едно мрачно пладне (какви што впрочем беа сите), трчајќи по тремот за да не пропушти да им го даде оводневното следовање на проѕирните ветрушки- се лизна и акна:

“SCHEIZE”!- онака надуен истркала сочно од уста в уста (се ми се чини дека вкусот му се бендиса, зашто се немаше плакнето уста бааѓи време) и низ заби и се подзасркна.
Стана, а не се исправи.
Поднаведен и грабнат со рацете за колена се обидуваше да земе здив и…-конечно успеа за негова несреќа. Од гасната комора, поточно од оџакот кој беше низок и не беше по пропис иако германска градба, се смееја чадови измешани од пискотници и градни анатомии, стравови за себе, роднини, рабини и градови, а се клештеа немите оти го начекаа.
Омаен… падна на колена. Така наколеничен, “SS”- овецот нејќум ги вдиши исклештените кои што од цијанид, што од јад го одродија од овотремното, но пред да го ничкосаат и му ја спремат најновата унифорама и изгланцаните чизми за вечна хоризонтала, му ја покажаа трагата од крв на која се беше лизнал.
Се испули и акна… сега безживотно.
Униформата и најновите чизми му ги поспремија и го фрлија гол.
Го струполија во јамите каде што ги накопуваа гетоарите кога ќе зазгниеја од арост, зашто пцојсан им вредеше исто колку нив.
… Оџакот престана да чади.
Дојдоа другите и ги откопаа јамите.
Родот од родосквернавените си ги презакопа остатоците во алејата, а него го сетија дека е “SS”- овецот. Го сетија по здивот од кој наѕираше по некое недоречено-искезено чадче што уште не можеше да му прости и кое правеше излези-влези, дај и надеж на душата или што и да беше (многу души, а не една таа беше зела) дека ќе ја пуштат, па земи í ја и така пинг-понg

Сега го закопаа под тремот- кај крвта… а крв уште капеше.
Крвта беше на Павел кој имаше 9 години и нешто, а беше од едно село близу Краков и беше сирак.
Неговата грешка беше што е сирак, а твојата “SS”- овецу што не ја избриша крвта која остана од дневното следовање.
Павел и ден денес е пинг-понгар.